Eylül / Ekim Mektubu

Bu sayımızda son yıllarda çok tartışılan bilgi teknolojileri, dijitalleşme, yapay zekâ, yeni ekonomik durum bağlamında kapitalizmin yaşadığı değişimleri, yeni yönelimlerini, kapitalizm sonrası dünyanın ortaya çıkan toplumsal durumunu ele alıyoruz. Türkiye Günlüğü bir fikir dergisi olarak tartışmadan, içinde bulunulan durumu anlamadan aktüel meselelerin yeterince kavranamayacağı fikrinden hareketle, dünyanın ve ülkemizin karşı karşıya bulunduğu büyük sorunları, çağ değişmeleri gibi önemli olayları yeni dönem yayıncılık anlayışıyla ele alan, öncelikle bu tür meselelere ağırlık veren sayılar hazırlamaktadır. Bir fikir dergisi olmanın sorumluluğunun mesleki veya akademik yayıncılıkta görülen gelen yazıların derlenmesi ve yayılmasını benimsemiş yayıncılık anlayışını sürdüren yaklaşımdan oldukça farklı olacağı açıktır. O yaklaşımı benimsemiş yayınlara ihtiyaç olduğu, onların da önemli katkılar yapacağı tartışılacak bir konu değildir. Fikir dergiciliği yeni bir meseleyi ele alıp ona yoğunlaşmayı, onun etrafında sorular sormayı, sorulan sorulara bizim tabirimizle eski cevapları da dikkate alarak yeni cevaplar vermeyi esas vazife olarak gören bir dergiciliktir. Kapitalizmin günümüzde ulaştığı seviye biz Türkleri birçok açıdan daha fazla ilgilendiren bir konudur. Birinci sanayi devrimini, kaçırmış, sanayileşmede tarihsel olduğu kadar politik engeller yüzünden sorunlar yaşamış bir ülkeyiz. Bu yüzden ülkemizin sanayileşme çabalarının özellikle İkinci savaştan sonra Batı kapitalizminin emperyalist politikalarının etki alanında olmasının meydana getirdiği birçok problemin yanında ülkenin sanayileşmeyi sürükleyecek endüstriyel kadrolara sahip olmamasının da getirdiği meselelerin bedelini yoksul geri kalmış bir toplum olarak kısa sayılamayacak bir süre ödemek mecburiyetinde kaldığımız açıktır. Batının kapitalist ülkeleri, çevre ülkelerde kurduğu bağımlılık ilişkileriyle bütün dünyayı yağmaladıktan sonra ulaştıkları sosyal refah seviyesinden giderek uzaklaşma eğilimine girmişlerdir. Bu noktada kapitalist toplumların yaşadığı yapı değişiminin ‘post-kapitalizm' diye ifade edilen yeni ekonomilerin, yeni toplumsal ilişkilerin rolünü görmek, bilgi teknolojileri denilen yeni üretim örgütlenmelerinin etkisini ortaya koymak gerekmektedir. Kapitalizmin bu dönüşümü yaşamasının tartışılan birinci boyutu, kapitalizmin bütün sosyal devlet kazanımlarını tasfiye eden politikalara yönelmesidir. Diğeri ise siyaset kurumunu ve üzerinde belirleyici olduğu bütün siyasal kurumları denetim altına alacak bir tekelleşme eğiliminin ortaya çıkmasıdır. Oysa yeni teknolojileri, yeni üretim yapılarını, kısaca yeni ekonomileri üreten yeni toplumsal kadrolar artık kapitalist kurumların önlerinde bir bariyer oluşturduğunu, kapitalist çıkarlarla sınırlı kalmayacak bir durumun ortaya çıktığını, bunun da kapitalist olmayan bir ekonomik modeli gerekli kıldığını ve değişim beklentilerini yükselttiğini ortaya koyan düşünceleri dile getirmektedirler. Kapitalizmin yaşadığı bu değişimi analiz ederken yeni teknolojilerin ülkemize kazandıracağı yeni bir dünya olduğunu görmek durumundayız. Bilgi teknolojileri, yükselmekte olan bilgi ekonomileri Türkiye’ye ilk sanayi çağında kazanamadığı gücü sağlayacak imkanları içinde barındırmaktadır. Türkiye’nin insan gücünün gelişimi, bu yeni teknolojileri örgütleyip ileriye taşıyacak kadroları yaratmış bulunmaktadır. Bugün sorun, Türkiye’nin Batının kapitalist merkezlerinin yaşadığı değişim krizleri ortamında, Batı ile geçmişte kurulan bağımlılık ilişkilerini tasfiye edip, yeni ekonomiyi demokrasinin gücüyle ileriye taşımaktır. Derginin bu sayısında kapitalizmin değişme eğilimlerini, yeni teknolojileri, bilgi ekonomilerinin dinamiklerini ve elbette ortaya çıkan sorunları ele alan çok kıymetli yazılar bulunmaktadır. Eski Defterler’in tiryakilerine yeni okumalar sunmaya devam ettiğini, Kırkambar’ın münderecatının önemli olduğunu söylemeye gerek yoktur. Ayrıca Soruşturma’nın da ilginizi çekeceğine inanıyoruz. Türkiye Günlüğü önümüzdeki sayısında bugün tarihsel olarak yaşanan temel bir kırılmayı daha ele almayı planlamıştır: Küreselcilik ve Milliyetçilik. Bu konunun geniş bir tartışma zeminine sahip olacağını düşünüyoruz ve düşünenleri, aydınları, akademisyenleri ve yazarlarımızı katkı yapmaya davet ediyoruz.

Selâm ve saygılarımızla. 

Türkiye Günlüğü